Vier jaar geleden begon de bouw van de Varso Tower, vandaag het hoogste gebouw van de EU. Vanaf de rooftop garden kun je eindeloos genieten van een uitzicht dat boven alles uitstijgt. De opening werd gevierd met een gala-avond vol muziek en licht, maar eigenlijk heeft dit uitzicht helemaal geen feest nodig. De toren is een beleving op zich. Een plek waar verleden en toekomst elkaar op grote hoogte ontmoeten.

Eerlijk: ik had me vergist. Warschau riep bij mij beelden op van Frédéric Chopin, van de (niet zo oude) Oude Stad, van een grauwe stad getekend door de Tweede Wereldoorlog en de communistische overheersing die daarop volgde. Niet van een snelle, grootse, hippe miljoenenstad. Maar tussen de wolkenkrabbers van Warschau rijst nu de Varso Tower op. Een symbool van hoe Polen zijn verleden is ontstegen.

Highline Warsaw blijkt niet alleen de hoogste toeristische trekpleister van de Europese Unie, het is tevens het kloppende hart van een bruisende metropool. Kijk mee hoe Warschau van symbool van onderdrukking veranderde in een skyline van trots.

Vanaf hier, tussen de glanzende wolkenkrabbers, lijkt het haast onvoorstelbaar dat Warschau ooit symbool stond voor onderdrukking. Toch is dat verleden nooit ver weg. Een paar straten verder staat het beruchte Paleis van Cultuur en Wetenschap (Pałac Kultury i Nauki). Het is een socialistische kolos, 237 meter hoog, die lange tijd het aanzicht van de stad bepaalde. Meer dan 50 jaar lang is het Cultuurpaleis het hoogste gebouw van Polen geweest, decennialang zelfs het hoogste gebouw tussen Moskou en New York.

“Als het aan de Polen lag, was dit gebouw al lang geleden met de grond gelijkgemaakt,” zegt gids Jakub Wesołowski terwijl we in de lift stappen. Op het panoramaterras, op 114 meter hoogte, strekt Warschau zich onder ons uit. Ironisch genoeg is dit, volgens de locals, het mooiste uitzicht van de stad. Simpelweg omdat je vanaf híer het gebouw zelf niet kunt zien.

In mijn ogen is het best een bijzonder en mooi gebouw; een toren in suikertaartstijl, omringd door moderne gebouwen. Het heeft wel iets weg van een kruising tussen het Empire State Building en de Zeven Zusters in Moskou. “Veel Polen hekelen dit gebouw en zouden het het liefst gesloopt zien.” Jakub helpt me te begrijpen waarom het gebouw niet geliefd is onder de Polen. Het ‘geschenk’ van Stalin dat pontificaal verrees in het centrum, werd gebouwd in een tijd dat Warschau nog grotendeels in puin lag. Het moest de macht en welvaart van het communistische regime uitstralen.

Na de destalinisatie verdween Stalins naam, en werd het gebouw herdoopt tot het Paleis van Cultuur en Wetenschap. Afbraak bleek te duur, en dus bleef het, ook na de val van het communisme (1989), staan. Er werd ‘gewoon’ besloten het paleis in te kapselen door hoge, flitsende bedrijfspanden. Vandaag de dag staat het enorme gebouw dan ook nostalgisch tussen de moderne wolkenkrabbers en bepaalt het Cultuurpaleis het stedelijk silhouet steeds minder. Maar het socialistische gebouw is pas in de hoogte voorbij gestreefd toen de Varso Toren in 2022 aan de horizon verscheen.

Vanuit mijn hotelkamer in het kleurrijke NYX Hotel Warsaw kijk ik uit over een moderne skyline, met gebouwen als het Eurocentrum Office Complex en het Presidential hotel aan de rechterkant en wolkenkrabbers als de luxe Złota 44, ook wel ‘The Sail’ genoemd en de Cosmopolitan Twarda 2/4 links. Tussen de herkenbare namen als Marriott en InterContinental torent één gebouw overal bovenuit. Recht voor me doemt de markante Varso Toren op, 310 meter hoog, waar liften omhoog en omlaag schieten en een paarse antenne met felle schijnwerpers het gebouw nog hoger doet lijken. Ik maak me op voor het grand opening event!

Via de lobby van het hotel loop ik binnendoor naar de Varso Tower voor de officiële opening van het 360°-terras Highline Warsaw. Dansers in kleurrijke Poolse klederdracht heten ons welkom; een symbolisch eerbetoon aan de geboorte van een nieuwe legende in de stad.

Het hoogtepunt van dit avontuur is de beklimming naar de 53e verdieping: het hoogste panoramische observatiedek van de Europese Unie. Maar voordat we boven uitstappen, voert de route langs een belevingsruimte die de geschiedenis van Warschau tot leven wekt. In de panoramische lift, met acht meter per seconde de snelste van Polen, schiet ik in een halve minuut naar 190 meter hoogte. De rit zelf voelt al als een kleine overwinning.

Waar het Paleis van Cultuur symbool stond voor onderdrukking, belichaamt de Varso Tower juist de wedergeboorte van Warschau. Je reis door Highline Warsaw begint met een tentoonstelling die de ziel van de stad laat zien. Je komt hier van alles te weten over Warschau’s beroemdste gebouwen, iconische plekken en personages die de loop van de geschiedenis hebben veranderd.

Tijdens deze openingsavond vertolkten acteurs de rol van grote historische persoonlijkheden. Zo stond ik even oog in oog met Chopin, de geliefde componist, Marie Curie, die pionierde in de wetenschap, Nicolaus Copernicus, de astronoom, en Rachel Auerbach, de Joodse schrijfster die er als een van de weinigen in slaagde te ontsnappen uit het Warschau getto en bekend werd vanwege haar werk tijdens en na de Holocaust. Het was alsof het verleden me persoonlijk welkom heette.

Op het observatiedek, 230 meter boven de grond, ligt Warschau aan mijn voeten als een levend schilderij. Met de Magnicity-app kijk ik door een augmented reality-lens voor een reis terug in de tijd. Ik scan de horizon en zie de contouren van het voormalige getto, de verwoesting, en de gloednieuwe skyline die er bovenuit rijst. Hier, op de 53e verdieping van de Varso Tower, zie je letterlijk en figuurlijk hoe Warschau uit zijn eigen geschiedenis is herrezen.

Enkele verdiepingen lager ligt High Garden, een groene oase met terrasbar en hooggelegen tuin op de 49e verdieping. Hier kun je lunchen tussen de wolken of genieten van een cocktail bij zonsondergang, met uitzicht over de hele stad.

Highline Warsaw ligt pal naast het Centraal Station, met gemakkelijke toegang tot het openbaar vervoer. Parkeren kan in de ondergrondse garage aan de Chmielnastraat. De rooftop is dagelijks geopend van 10.00 tot 22.00 uur; tickets kosten 45 PLN (ongeveer 10 euro).

Vergelijk het met de Euromast in Rotterdam, de Montparnasse in Parijs of Berlin’s Odyssey: uitzicht gecombineerd met beleving. Ook hier exploiteert het Franse Magnicity de topverdieping, met hetzelfde doel als elders in Europa: stadservaringen letterlijk naar een hoger niveau tillen en meer bieden dan enkel een uitzichtpunt vanaf de top van iconische torens in grote wereldsteden.

Ik lunch in de High Garden met Caroline Biros, Marketing & Communication Director van Magnicity. Terwijl we uitkijken over de stad, vertelt ze hoe het idee voor Highline Warsaw ontstond: een “slackline door de wolken”, bedoeld om bezoekers letterlijk boven het alledaagse uit te tillen. Het tuinthema van High Garden sluit daar naadloos op aan. Hier, op het hoogste dak van Warschau, groeien echte bomen tussen de glazen torens. Binnen is het groen doorgetrokken. Zelfs de gerechten zijn versierd met mooie eetbare bloemetjes. “Alles wat we doen moet verwonderen,” zegt Caroline terwijl ze om zich heen wijst. “Of het nu gaat om de borden, de decoratie, het uitzicht; zelfs de manier waarop de bomen zijn geplant.”

Dat een bezoek aan de High Line een echte ‘head in the clouds’-ervaring is, dringt pas goed tot me door wanneer ik het toilet binnenstap. Eén wand is volledig van glas, de andere drie zijn bekleed met spiegels, en het glazen toilet oogt haast futuristisch. Missie geslaagd: High Line Warsaw is er een voor op je bucketlist!

Warschau blijkt tóch ook de stad van Chopin, die zijn hart verloor aan deze plek. Zijn muziek klinkt nog overal in de stad: in het Łazienkipark, waar in de zomer gratis concerten worden gegeven, en via de muzikale bankjes die zijn werk laten horen met één druk op de knop. Zelfs het zebrapad op de Emilia Plater-straat is een ode aan Chopin: geschilderd als een piano.

Warschau bleek daarentegen niet vol te staan met enkel communistische bouwwerken. De razendsnelle ontwikkeling van Warschau is het best te volgen als je van bovenaf naar de stad kijkt. Dan zie je hoe oud en nieuw elkaar raken, hoe moderne architectuur zich verhoudt tot de oude stadskern. Hoe voormalige fabrieken als Fabryka Norblina zijn omgetoverd tot creatieve hubs en borrelplekken. Vanaf de top van de Varso Tower zie je het allemaal samenkomen. Alles ademt vernieuwing zonder de geschiedenis te verbergen. Deze stad laat zijn littekens zien, maar ook zijn lef.

Als ik de lift weer omlaag neem, besef ik me dat dit niet meer de stad van mijn vooroordelen is. Waar ooit de socialistische kolos van Stalin de skyline domineerde, bepalen nu ambitie en creativiteit het stadsbeeld. De Varso Tower is meer dan een gebouw; het is een symbool van hoe Polen zijn geschiedenis niet uitwist, maar overstijgt.

• POLIN Museum: indrukwekkend museum over de geschiedenis van de Poolse Joden
• Stare Miasto: de Oude Stad, na de oorlog exact herbouwd op basis van schilderijen van Canaletto
• Praga: de creatieve wijk aan de oostoever van de Wisła, boordevol streetart, vintage markten en lokale brouwerijen