Dünya ekonomisi bugün petrol fiyatlarından çok daha büyük bir sorunla yüz yüze, enerji ve ticaretin iki ana deniz kapısı aynı anda tıkanma noktasına geldi. Hürmüz'den çıkamayan enerji, Babülmendep'ten de güvenle geçemiyor.

ABD-İsrail ittifakının İran'a yönelik operasyonları küresel ticareti önce Hürmüz üzerinden vurdu. Ancak İran bununla kalmadı, Yemen'deki Husi vekaleti üzerinden Babülmendep-Kızıldeniz hattını da kilitleyerek riski ikinci bir cepheye taşıdı. Ortaya çıkan tablo, yalnızca petrol arzını değil, navlun maliyetlerini, LNG piyasasını, enflasyon beklentilerini ve Asya-Avrupa ticaret aksını birden etkiledi.

Kızıldeniz’deki güvenlik sorunu, Yemen’deki İran destekli Husilerin ticari ve askeri gemilere yönelik füze ve insansız hava aracı saldırılarıyla derinleşti. Husiler, saldırılarını başlangıçta İsrail’in Gazze’ye yönelik operasyonlarına tepki olarak başlattıklarını açıklarken, zaman içerisinde farklı ülke ve şirketlerle bağlantılı gemiler de hedef alındı. Suudi Arabistan, Kızıldeniz'deki petrol ihracatına yönelik Husi ablukasını kırmak için harekete geçti. Suudi Arabistan Savunma Bakanlığı, Türkiye’nin de aralarında bulunduğu 14 ülkenin, çok uluslu bir deniz savunma koalisyonu kurulması önerisine destek veren ortak bir açıklama yayımladığını bildirdi.

Emekli Amiral Türker Ertürk, konuyu Cumhuriyet’e değerlendirdi. Bunun bir anlaşma olmadığını, bir ortak bildiri olduğunu vurgulayan Ertürk, “Çok kısa bir süre önce Yemen, Husiler, Suudi Arabistan’a karşı bir deniz ablukası ilan etti. Bu nedenle Suudi Arabistan bu ablukayı bir şekilde engelleyebilmek için çeşitli girişimler yapıyor ve bu imzaların esasında çok uluslu deniz savunma koalisyonunun kurulmasına bir siyasi destek anlamı taşıyor. Siyasi bir irade beyanı bu. Bu bir savunma anlaşması demek doğru değil” dedi. 

Suudi Arabistan’ın amacının Babülmendep Boğazı, Kızıldeniz, Aden Körfezi bölgelerinde seyrüsefer güvenliğini sağlamak olduğunu söyleyen Ertürk, “Türkiye niçin bu girişime destek veriyor? Deniz ticaretinin güvenliği açısından. Petrol fiyatları hem Hürmüz hem Babülmendep olunca yükselişe geçti. Türkiye bundan zarar görecek. Suudi Arabistan bu işin öncülüğünü yapıyor. Türkiye’nin son yıllarda Suudi Arabistan ile ilişkilerini düzeltme gayreti var. Belli ki bunun için bu işe girmiş. Ama bu işin içinde en belirleyici ABD. ABD de bu işin olmasını istiyor. Bu görevi bir şekilde birilerine yaptırmak istiyor. Türkiye bunun için de katılmıştır. Bir de tabii bölgesel güvenlikte iktidar ‘söz sahibiyiz’ diye her yerde açıklama yapıyor. Bu da bu konuda belirleyici” diye konuştu. 

Husiler’in direniş ekseninde olması sebebiyle Türkiye’nin İran’la karşı karşıya gelebileceğini aktaran Ertürk, “Koalisyon gücü için Türkiye’den harp gemisi isteyebilirler. Türkiye’nin oraya girmesi durumunda direniş ekseni olan Yemen ve İran ile karşı karşıya gelme riski var. Türkiye bence bu konuda dikkatli olmalı. Siyasi olarak seyrüsefer güvenliği açısından destek olmuş olabilir ama bu güce kuvvet göndermemeli” değerlendirmesini yaptı. 

Babülmendep Boğazı, Kızıldeniz’i Aden Körfezi ve Hint Okyanusu’na bağlayan, dünya deniz ticareti açısından kritik önemdeki geçiş noktalarından biri olarak öne çıkıyor. Yaklaşık 29 kilometre genişliğindeki boğaz, Süveyş Kanalı üzerinden Asya ile Avrupa arasında taşınan ticari yükler ve enerji sevkiyatı için stratejik bir güzergâh niteliği taşıyor.