Giorgia Meloni i Ursula von der Leyen. Włochy naciskają na Komisję Europejską, by złagodziła reguły fiskalne i pozwoliła na szersze wsparcie odbiorców energii. Alexandros Michailidis / Shutterstock

• Diesel ma kosztować mniej niż 2 euro za litr – włoski rząd chce obniżyć akcyzę, by zatrzymać wzrost cen paliw przed końcem wakacji.
• Blisko 2 mld euro kosztowały wcześniejsze ulgi – kolejne dopłaty i obniżki podatków mogą jeszcze bardziej obciążyć włoski budżet.
• Dług Włoch przekracza 138 proc. PKB – właśnie dlatego Bruksela ostrożnie podchodzi do pomysłu finansowania kolejnych tarcz energetycznych.
• Spór wykracza poza paliwa – Rzym chce, by UE pozwoliła finansować pomoc energetyczną na podobnych zasadach, jak wydatki na obronność, co mogłoby zmienić reguły zadłużania się dla wszystkich państw członkowskich.

Rząd Giorgii Meloni przygotowuje pakiet działań, którego głównym celem jest zatrzymanie wzrostu cen paliw przed szczytem wakacyjnych wyjazdów. Według informacji Reutersa włoski gabinet zamierza obniżyć akcyzę na olej napędowy i utrzymać ceny diesla oraz benzyny poniżej psychologicznej granicy 2 euro za litr. Kolejne decyzje mają zapaść najpóźniej 4 sierpnia.

To reakcja na gwałtowny wzrost cen energii po napięciach na Bliskim Wschodzie. Po wygaśnięciu wcześniejszych ulg podatkowych diesel we Włoszech kosztuje średnio około 2,19 euro za litr, a na autostradach ceny przekraczają ten poziom jeszcze wyraźniej.

Najważniejszy element włoskiej strategii nie dotyczy jednak samych paliw. Rzym chce przekonać Komisję Europejską, aby wydatki na ochronę odbiorców energii mogły być traktowane podobnie jak wydatki na obronność.

Obecne przepisy przewidują możliwość czasowego zwiększenia deficytu w związku z inwestycjami obronnymi, ale nie obejmują wprost kosztów walki z kryzysem energetycznym.

Premier Giorgia Meloni i minister gospodarki Giancarlo Giorgetti argumentują, że Europa nie może oczekiwać od państw jednoczesnego zwiększania wydatków na bezpieczeństwo i ograniczania pomocy dla gospodarstw domowych oraz energochłonnego przemysłu. Ich zdaniem oba cele mają dziś strategiczne znaczenie dla całej Unii.

Komisja Europejska patrzy na takie pomysły znacznie ostrożniej. Po doświadczeniach kryzysu energetycznego z lat 2022-2023 Bruksela oraz Międzynarodowy Fundusz Walutowy wielokrotnie podkreślały, że szerokie dopłaty do energii i paliw są bardzo kosztowne, napędzają deficyty i często trafiają również do osób, które nie wymagają wsparcia.

Dlatego Komisja opowiada się za rozwiązaniami tymczasowymi, celowanymi i ograniczonymi, zamiast powszechnych ulg podatkowych czy dopłat dla wszystkich kierowców.

Jeżeli Komisja Europejska zgodziłaby się na większą elastyczność fiskalną dla wydatków energetycznych, z podobnego rozwiązania mogłyby skorzystać również inne państwa członkowskie.

Spór wykracza więc daleko poza włoski rynek paliw. W praktyce dotyczy odpowiedzi na pytanie, czy nowe unijne reguły budżetowe powinny uwzględniać nie tylko bezpieczeństwo militarne, ale również bezpieczeństwo energetyczne.

©

Materiał chroniony prawem autorskim - zasady przedruków określa regulamin