System kaucyjny działa lepiej niż żółte worki? Operator pokazuje pierwsze wyniki

Дата публикации: 01-07-2026 05:00:00

- Patrzymy na przyszłość z optymizmem. Zakładamy, że - podobnie jak miało to miejsce m.in. na Słowacji - już w tym roku zbliżymy się do poziomu 80 proc. zbiórki. Jeżeli ten pozytywny trend się utrzyma, istnieje realna szansa, że już w 2027 roku będziemy osiągać wyniki oscylujące wokół 90 proc. - przekonuje Magdalena Markiewicz, prezes operatora PolKa.

Основное содержимое страницы с новостью.

- Patrzymy na przyszłość z optymizmem. Zakładamy, że - podobnie jak miało to miejsce m.in. na Słowacji - już w tym roku zbliżymy się do poziomu 80 proc. zbiórki. Jeżeli ten pozytywny trend się utrzyma, istnieje realna szansa, że już w 2027 roku będziemy osiągać wyniki oscylujące wokół 90 proc. - przekonuje Magdalena Markiewicz, prezes operatora PolKa.

•  - System kaucyjny ustabilizował się. Pierwsze miesiące były przede wszystkim okresem wdrożenia i radzenia sobie z typowymi wyzwaniami operacyjnymi - mówi Magdalena Markiewicz, prezes zarządu PolKa Polska Kaucja.
• Poziom odzysku w Polsce wynosi ok. 50 proc., a operator zakłada, że do końca roku uda się uzyskać ok. 77 proc.
• Po zaledwie kilku miesiącach funkcjonowania widać wyraźnie, że obecny system kaucyjny jest znacznie skuteczniejszy niż poprzedni model oparty na gminach i selektywnej zbiórce w żółtych workach.
• 15 lat temu Sejm uchwalił nowelizację ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach inicjującą tzw. rewolucję śmieciową. Dziś system gospodarki odpadami przeżywa kolejną, a to nie koniec zmian. 

System kaucyjny działa już ponad pół roku. Jak z perspektywy operatora ocenia Pani ten okres? W jakim jesteśmy miejscu?

Magdalena Markiewicz, prezes zarządu PolKa Polska Kaucja: System kaucyjny ustabilizował się. Pierwsze miesiące były przede wszystkim okresem wdrożenia i radzenia sobie z typowymi wyzwaniami operacyjnymi. Dziś większość procesów działa już bardzo sprawnie, a ewentualne problemy rozwiązujemy na bieżąco.

Przekłada się to bezpośrednio na efektywność działania. W naszym przypadku ponad 99,5 proc. zgłoszeń odbioru realizujemy w ciągu 24 godzin.

Ta operacyjna sprawność znajduje odzwierciedlenie w wynikach zbiórki. Obecnie poziom odzysku w skali kraju wynosi około 50 proc., przy czym przed nami jeszcze szczyt sezonu wakacyjnego, który znacząco zwiększa wolumen opakowań. Realistycznie zakładamy, że do końca roku uda się osiągnąć w Polsce około 77 proc. odzysku. To ambitny, ale osiągalny cel przy obecnym tempie wdrażania systemu.

System kaucyjny po pół roku: odzysk i sprawność operacyjna

- Co szczególnie ważne, już po zaledwie kilku miesiącach funkcjonowania widać wyraźnie, że obecny system kaucyjny jest znacznie skuteczniejszy niż poprzedni model oparty na gminach i selektywnej zbiórce w żółtych workach. Przez 13 lat poziom zbiórki w tamtym systemie utrzymywał się na poziomie ok. 40 proc. i trudno było go istotnie podnieść.

Warto też dodać, że w poprzednim modelu duża część opakowań trafiała do produkcji paliwa RDF, była spalana lub po prostu trafiała do środowiska. Dziś sytuacja wygląda zupełnie inaczej. Butelka z wartością kaucyjną 50 gr jest znacznie częściej zwracana. Coraz rzadziej można spotkać opakowania kaucyjne porzucone na ulicach, w parkach czy przy przystankach.

Zgodnie z unijną dyrektywą SUP Polska już od 2029 r. powinna osiągnąć poziom selektywnej zbiórki opakowań na poziomie 90 proc. Czy to jest realne?

Dyrektywa SUP i 90 proc. zbiórki: czy Polska zdąży?

- Patrzymy na przyszłość z optymizmem. Zakładamy, że - podobnie jak miało to miejsce m.in. na Słowacji - już w tym roku zbliżymy się do poziomu 80 proc. zbiórki. Jeżeli ten pozytywny trend się utrzyma, istnieje realna szansa, że już w 2027 roku będziemy osiągać wyniki oscylujące wokół 90 proc.

Nie spodziewam się więc wysokiego poziomu nieodebranej kaucji. Polacy są społeczeństwem świadomym i oszczędnym, mocno przywiązanym do racjonalnego gospodarowania pieniędzmi.

Oczywiście nie należy zakładać, że do systemu trafi absolutnie każde opakowanie. Przykładem mogą być Niemcy, które po ponad 20 latach funkcjonowania systemu kaucyjnego osiągają poziom 98 proc. Zawsze pozostanie pewna część butelek i puszek, która z różnych przyczyn nie wróci do obiegu.

Skąd biorą się opinie, że operatorom nie zależy na wysokim poziomie zbiórki?

- To bardzo krzywdzące i niesprawiedliwe opinie. Naszą podstawową rolą jest spełnienie wymogów ustawowych, czyli zapewnienie do 2028 r. minimum 77-procentowego zwrotu opakowań wprowadzonych na rynek. Z realizacji tego obowiązku będziemy rozliczani i oceniani.

W razie nieosiągnięcia celu będziemy musieli płacić opłatę produktową. Opłaty te naliczają urzędy marszałkowskie i z roku na rok będą one rosły, stając się coraz bardziej dotkliwe. Dlatego naszym strategicznym interesem jest osiąganie jak najlepszego wyniku.

Reprezentujemy producentów napojów, których podstawowym biznesem jest sprzedaż. Jeśli klient kupi napój, a następnie nie będzie mógł łatwo odzyskać kaucji - niezależnie od przyczyny - istnieje duże ryzyko, że następnym razem po prostu po ten produkt nie sięgnie. Dlatego zależy nam na jak najszybszym i najbardziej sprawnym zwrocie kaucji.

Zwrotomaty poza sklepami: gminy, turystyka i nowe punkty zwrotu

Problemem systemu jest dostęp do punktów zwrotu. Wy stawiacie na zwrotomaty również poza dużymi sieciami handlowymi - jak i gdzie one będą funkcjonowały?

- Rzeczywiście, chcemy, aby zwrotomaty były dostępne jak najszerzej. Liczymy też na samorządy, do których kierujemy tę ofertę. Niezwłocznie, jak tylko gmina wyrazi chęć współpracy i wskaże odpowiednią lokalizację, dostarczamy urządzenie na własny koszt. Po naszej stronie pozostaje także cała obsługa: od instalacji automatu po odbiór i transport zebranych opakowań.

Zadaniem samorządu jest tylko udostępnienie miejsca i zapewnienie prądu. Co ważne, mamy bardzo elastyczne minimum logistyczne, odbieramy opakowania już od kilku worków i robimy to w ciągu 24 godzin. W ofercie mamy również inne, alternatywne propozycje zbiórek, z możliwością przekazania środków na cele charytatywne.

Podczas wakacji szczególnie zależy nam na gminach turystycznych. Chcemy, aby zarówno mieszkańcy, jak i turyści mogli w prosty i wygodny sposób odzyskać kaucję, na przykład przy wyjściu z plaży czy w innych popularnych miejscach wypoczynku.

System nie powinien więc ograniczać się wyłącznie do sklepów?

- Zdecydowanie nie. System kaucyjny powinien być dostępny blisko ludzi: przy domu, na osiedlu i w miejscach codziennych aktywności. Dlatego, obok obecności w sieciach handlowych, rozwijamy także partnerstwa z samorządami i instalujemy ogólnodostępne zwrotomaty w różnych lokalizacjach.

Co ważne, nasze urządzenia umożliwiają cyfrowy zwrot kaucji. Środki mogą trafiać bezpośrednio na kartę płatniczą, być zapisywane na karcie lojalnościowej lub na opasce RFID wykorzystywanej m.in. w parkach wodnych i obiektach rekreacyjnych. Dzięki temu odzyskanie kaucji jest szybkie, wygodne i nie wymaga dokonywania zakupów.

Zwrot w kinie i w pociągu: co mówią przepisy i praktyka?

Mimo to konsumenci wciąż pytają, dlaczego nie mogą oddać butelki np. w kinie czy w pociągu.

- Wiele osób nie zdaje sobie sprawy, że w praktyce mogą to zrobić. Kina o powierzchni powyżej 200 mkw., które sprzedają napoje, są ustawowo zobowiązane do prowadzenia zbiórki opakowań kaucyjnych. Problemem bywa jednak brak wyraźnego oznakowania i czytelnej informacji dla klientów, na przykład że butelkę można oddać po seansie. PolKa już teraz współpracuje np. z siecią kin Helios i zwroty opakowań są na bardzo wysokim poziomie.

System kaucyjny działa również w pociągach. W składach obsługiwanych przez Wars, z którym współpracujemy, zbieranych jest ponad 66 proc. pozostawionych opakowań, które następnie trafiają do dalszego obiegu.

Na ile obecne problemy i nieporozumienia wokół systemu są naturalnym elementem przechodzenia przez etap jego wdrażania?

- Głównym wyzwaniem jest wielość operatorów, którzy nie zawsze działają w identyczny sposób. W efekcie pojedyncze, lokalne problemy bywają często przedstawiane jako bolączki całego systemu. W mediach społecznościowych regularnie pojawiają się zdjęcia zalegających worków czy chwilowo nieczynnych urządzeń. To jednak tylko wycinek rzeczywistości, a nie pełny obraz i nie dotyczy każdego operatora.

Z perspektywy PolKi widzimy, że operacyjnie system działa naprawdę dobrze. Realizujemy ponad 99,5 proc. zgłoszonych odbiorów w ciągu 24 godzin i ten wskaźnik monitorujemy na bieżąco, każdego dnia. Oczywiście zdarzają się sytuacje wymagające szybkiej interwencji, ale reagujemy na nie natychmiast.

Małe gminy i handel tradycyjny: czy system kaucyjny je wspiera?

Czy małe gminy i tradycyjny handel nie są poszkodowane przez system kaucyjny?

- Zależy nam, żeby system kaucyjny był przyjazny zarówno dla mniejszych miejscowości, jak i dla tradycyjnego handlu. Oczywiście w gminach wiejskich wykorzystujemy najczęściej punkty manualne, ponieważ skala zbiórki nie uzasadnia instalowania kosztownych zwrotomatów.

Bardzo ważne są też dla nas małe sklepy, poniżej 200 mkw. Wiele z nich już dołączyło do systemu. To dla nich realna szansa na dodatkowy przychód, bo klienci oddający opakowania bardzo często przy okazji robią codzienne zakupy. Nie chcemy, żeby cały ruch związany ze zwrotami koncentrował się wyłącznie w największych sieciach handlowych.

Jak w praktyce system kaucyjny działa na wsiach? Czy w każdej gminie można oddać butelki lub puszki?

- W 99,9 proc. gmin w Polsce działa już co najmniej jeden punkt zbiórki. Wynika to bezpośrednio z wymogów ustawowych. Jeśli jednak w danym miejscu taki punkt jeszcze nie funkcjonuje, wystarczy się do nas zgłosić. Możliwe jest także ustawienie zwrotomatu w dogodnym miejscu wskazanym przez gminę, np. przy urzędzie lub w pobliżu jednostki Ochotniczej Straży Pożarnej.

Współpraca z samorządami i ROP: koszty, PET i aluminium

Jak wygląda współpraca z władzami samorządowymi? Wójtowie czy burmistrzowie często krytykują system, wskazując, że bez ROP jest dla nich kosztowny.

- Współpracujemy z wieloma spółkami komunalnymi i aktywnie zachęcamy je do udziału w systemie kaucyjnym. Chcemy, aby to właśnie one realizowały dla nas sortowanie, magazynowanie i logistykę opakowań kaucyjnych. Posiadają przecież ogromne doświadczenie, zasoby i gotową infrastrukturę.

Obecna kolejność wdrażania zmian nie jest idealna. System kaucyjny wystartował jako pierwszy, a pełne wdrożenie rozszerzonej odpowiedzialności producenta dopiero przed nami. Ponieważ realizowana przez nas zbiórka jest jego elementem, naturalniej byłoby wprowadzić te rozwiązania w odwrotnej kolejności. Trzymam jednak mocno kciuki, żeby ROP wszedł w życie jak najszybciej i przyniósł spółkom komunalnym należne rekompensaty.

Rozumiemy też obawy gmin dotyczące utraty strumienia PET i aluminium. W przyszłym roku praktycznie 100 proc. tych opakowań będzie przechodziło przez operatorów systemu kaucyjnego. Zamiast jednak traktować tę sytuację wyłącznie jako zagrożenie, proponujemy współpracę. Chodzi o wykorzystanie istniejących sortowni do obsługi opakowań kaucyjnych. Oferujemy atrakcyjne, konkurencyjne stawki, które mogą realnie zrekompensować utracone przychody.

Szkło i „małpki” w systemie kaucyjnym: co dalej?

A co ze szkłem w systemie kaucyjnym? Dużo mówi się o włączeniu do niego tzw. „małpek”. Czy jest to możliwe w najbliższym czasie?

- Włączenie opakowań szklanych, w tym popularnych „małpek”, do systemu kaucyjnego to wyzwanie logistyczne i organizacyjne na zupełnie innym poziomie niż w przypadku PET czy puszek. Szkło wymaga dedykowanego transportu, specjalnego magazynowania i odrębnej infrastruktury, dlatego jest to przedsięwzięcie, które trzeba bardzo starannie przygotować.

Należy dokładnie zaplanować lokalizacje magazynów, możliwości transportowe oraz moce przerobowe. W prace nad takim rozwiązaniem powinni być zaangażowani wszyscy kluczowi uczestnicy rynku: producenci napojów, recyklerzy, przedstawiciele handlu i operatorzy.

Obecnie szkło jest dla sortowni komunalnych odpadem kosztowym, wymagającym dopłat do jego zagospodarowania. Włączenie go do systemu kaucyjnego oznaczać będzie przeniesienie tych kosztów na producentów napojów, co realnie odciąży samorządy i spółki komunalne.

Jednocześnie może to pomóc ograniczyć problem zaśmiecenia. „Małpki” regularnie przecież zalegają w parkach, rowach i lasach.

Ze strony producentów pojawi się z pewnością zrozumiały opór, bo to dodatkowy koszt. Niemniej szkło jest elementem ROP-u i kluczowe jest, aby cały proces został dobrze rozłożony w czasie i wypracowany wspólnie ze wszystkimi stronami, tak, by znaleźć rozwiązanie korzystne dla całego systemu.

Схожие новости

#	Наименование новости	Тональность	Информативность	Дата публикации
1	Tak ma sobie radzić polska gospodarka. Jest prognoza rządu	0	15.39	09-06-2026
2	"Niewielkie szanse na zdobycie kontraktów". Prezes ZPP rozwiewa nadzieje polskich firm ws. Ukrainy	-2	6	06-07-2026
3	Dobre wiadomości dla polskiej gospodarki. MFW podwyższył prognozę wzrostu PKB	0	13.83	08-07-2026
4	Inkluzywność ma się opłacać. Jest pomysł na fundusz wsparcia dla firm i rekrutacji	0	11.54	23-07-2026
5	PSE przedstawiły plany przetargowe do końca czerwca 2027. Budowlańcy nie powinni narzekać	0	5	18-05-2026
6	Eksport spadł, a import wzrósł. Tak Polska wyszła na handlu prądem w I kwartale 2026	0	5	30-04-2026
7	Polska pod tym względem wyraźnie w tyle za Europą, groźna luka rośnie. Przyczyna nie jest oczywista	0	7.89	01-07-2026
8	Wielkiej reformy ETS nie będzie. Ceny uprawnień do emisji CO2 najwyższe od miesięcy	0	15.14	22-06-2026
9	Propozycje Brukseli dla Polski to nowe miliardy euro. "Nie zmarnujmy tej szansy"	0	10.3	17-07-2026

Классификация: Экономика. Схожих патентов: 0. Схожих новостей: 9. Тональность: 0. Информативность: 10.72. Источник: www.portalsamorzadowy.pl.