Rada Fiskalna wydała niepokojącą opinię do przyszłorocznego budżetu państwa. „Ryzyko przekroczenia przez państwowy dług publiczny (PDP) w relacji do PKB w 2027 r. progu 55 proc. jest bardzo wysokie” - stwierdziła rada. W odpowiedzi Ministerstwo Finansów wydało komunikat.

Premier Donald Tusk i ministrowie w ławach rządowych w Sejmie, fot. Dawid Wolski /East News

W poniedziałek Rada Fiskalna opublikowała opinię o projekcie budżetu na 2027 r.

„Projekt prezentuje trwałą i głęboką nierównowagę finansów publicznych. Nie przedstawia działań, których wdrożenie zapewniłoby rozpoczęcie procesu konsolidacji, a Rada Ministrów nie wykorzystuje sprzyjających warunków gospodarczych do ograniczenia deficytu” – czytamy w opinii Rady Fiskalnej.

„Obecna nierównowaga jest wynikiem kumulacji decyzji podejmowanych w dłuższym okresie, a nie załamania dochodów publicznych. Relacja dochodów do produktu krajowego brutto (PKB) jest wciąż historycznie wysoka, natomiast podstawowym źródłem pogłębienia deficytu pozostaje wzrost wydatków, wyraźnie przewyższający wzrost dochodów” – podkreślono.

Rada podkreśliła, że wydatki obronne nie są jedynym powodem pogorszenia stanu finansów publicznych.

Oceniła, że wydatki te odpowiadają za około jedną czwartą wzrostu wydatków od 2021 roku i że istotne znaczenie mają również „transfery socjalne, wynagrodzenia i inne trwałe zobowiązania państwa”.

„Ryzyko przekroczenia przez państwowy dług publiczny (PDP) w relacji do PKB w 2027 r. progu 55 proc. jest bardzo wysokie. Próg zostaje przekroczony w niemal wszystkich analizowanych wariantach ryzyka, m.in. z uwzględnieniem niewystąpienia 'naturalnych oszczędności' w założonej wysokości. W projekcie nie zapewniono zatem odpowiedniego marginesu bezpieczeństwa” – czytamy w opinii Rady Fiskalnej.

Dodano, że w projekcie budżetu nie ma „wystarczającej odpowiedzi” na zalecenie Rady ECOFIN, aby wykorzystać okres obowiązywania krajowej klauzuli wyjścia do zmiany priorytetów wydatkowych lub zwiększenia dochodów. Taka zmiana pozwoliłaby w sposób stabilny finansować „trwale” wyższe wydatki obronne.

„Prognoza dochodów budżetowych przedstawiona w PUB27 (projekcie ustawy budżetowej na 2027 r. – red.) jest obarczona wysokim ryzykiem, m.in. przez uwzględnienie nieuchwalonych dotychczas zmian w systemie podatkowym oraz optymistyczne założenia dotyczące dynamiki dochodów podatkowych” – oceniła Rada Fiskalna.

Rada stwierdziła także, że „naprawa finansów publicznych wymaga wiarygodnego planu wieloletniego i możliwie szerokiego porozumienia politycznego”. Podkreśliła, że naprawa stanu finansów publicznych „nie oznacza ograniczenia ambicji państwa, lecz stanowi warunek trwałego finansowania bezpieczeństwa, usług publicznych, inwestycji i polityki społecznej”.

„W zakresie stabilizującej reguły wydatkowej (SRW) Rada nie wydała opinii zgodnie z ustawą o Radzie Fiskalnej” – czytamy w poniedziałkowym komunikacie Ministerstwa Finansów. „Sugestie i rekomendacje w zakresie SRW zawarte w przedstawionym przez RF dokumencie są niezgodne z ustawą o finansach publicznych. Oparte są na arbitralnych założeniach RF dotyczących sposobu obliczania SRW, które nie mają oparcia w obowiązującym w UE, jak i w Polsce prawie” – czytamy.

Resort podkreślił, że „projekt budżetu musi być przygotowany zgodnie z obowiązującym prawem, a nie oparty na arbitralnych założeniach”.

W opinii Rady Fiskalnej znalazło się także stwierdzenie, że projekt budżetu nie jest zgodny z przepisami o stabilizującej regule wydatkowej. „Minister Finansów nieprawidłowo ustalił korektę 𝐾𝑛 na poziomie - 16,3 mld zł. W ocenie Rady, korekta wynosi - 25,1 mld zł, a zatem planowana kwota wydatków (...) powinna zostać obniżona o 8,8 mld zł. Jednocześnie łączna kwota wydatków budżetu państwa (...) nie ulega zmianie, ponieważ w PUB27 założono niepełne wykorzystanie rezydualnego limitu dla budżetu państwa. Prawidłowo ustalona kwota 𝐾𝑛 powinna zostać odpowiednio uwzględniona w projekcie ustawy budżetowej na rok 2027 skierowanym do Sejmu” – czytamy w opinii Rady Fiskalnej.

MF dodało w komunikacie, że Rada Fiskalna „potwierdza, że podstawowe parametry makroekonomiczne (PKB, CPI) na lata 2026-2027 są zbliżone do prognoz ośrodków zewnętrznych i nie budzą zastrzeżeń” i że „potwierdza brak przekroczenia przez państwowy dług publiczny progu 60 proc. PKB, również w dodatkowych wariantach zakładających wyłącznie negatywne warunki”.

Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy budżetowej na 2027 r., w którym zaplanowano wydatki na 977,6 mld zł, dochody na 695 mld zł, zaś deficyt na maksymalnie 282,6 mld zł. 

Deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych – liczony w ujęciu UE – ma wynieść 7,1 proc. PKB. Prognozowany wzrost PKB ma wynieść 3 proc., a inflacja średnioroczna – 2,8 proc.