Zabrze planuje od 2027 r. zmodyfikować zasady odbioru i zagospodarowania odpadów komunalnych. Trzyletnia umowa ma być warta ok. 190 mln zł i przewiduje m.in. częstszy odbiór gabarytów, osobną frakcję tekstyliów oraz mobilne PSZOK-i.

• Zabrze przygotowuje trzyletni przetarg na odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych od 2027 r., szacowany na ok. 190 mln zł z prawem opcji.
• W systemie ma być więcej odbiorów gabarytów, osobna zbiórka tekstyliów w workach oraz co najmniej jeden mobilny PSZOK w każdej dzielnicy miasta.
• Miasto chce wzmocnić kontrolę i raportowanie oraz premiować jakość i poziom recyklingu w ofertach.

W 2027 r. odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych w Zabrzu będzie działać w oparciu o zmodyfikowane zasady. Samorząd przekonuje, że to ewolucja obecnego systemu, przygotowana z myślą o potrzebach mieszkańców. Umowa z wybranym wykonawcą zostanie zawarta na trzy lata, a wartość zamówienia szacowana jest na około 190 mln zł, gdzie część tej kwoty stanowią opcje, z których można będzie skorzystać w trakcie realizacji usługi.

W zamówieniu przewidziana zostanie możliwość zwiększenia zakresu świadczonych usług - nawet do 20 proc. To dodatkowe zabezpieczenie ciągłości odbioru odpadów w przypadku zmian, których dzisiaj nie można precyzyjnie przewidzieć.

Poświęciliśmy temu bardzo dużo czasu. Od wielu miesięcy przygotowywaliśmy przetarg, który ma zabezpieczyć miasto Zabrze, jeśli chodzi o odbiór odpadów komunalnych. Ma być to usługa dla mieszkańców i ma być to usługa, co do której nikt nie zgłosi jakichś roszczeń czy zarzutów

- podkreśla prezydent Zabrza Kamil Żbikowski.

Przetarg na odpady w Zabrzu: umowa na 3 lata i prawo opcji

Jak tłumaczy samorząd, nowe postępowanie nie jest prostym powtórzeniem obecnej umowy. Przy jego przygotowaniu wykorzystano doświadczenia z dotychczasowego funkcjonowania systemu oraz potrzeby zgłaszane w trakcie jego realizacji. Zmiany mają być odczuwalne przede wszystkim dla mieszkańców - poprzez rozszerzenie zakresu usług oraz lepszą kontrolę nad jakością funkcjonowania systemu.

Jedną ze zmian będzie zwiększenie zakresu odbioru odpadów wielkogabarytowych. Dotychczas w zabudowie jednorodzinnej usługa była świadczona dwa razy w roku, a od 2027 r. będzie realizowana trzykrotnie, natomiast w zabudowie wielorodzinnej zwiększono częstotliwość z jednego na dwa razy w miesiącu.

Tekstylia jako osobna frakcja i mobilne PSZOK-i w każdej dzielnicy

Nowe zamówienie uwzględnia również zbiórkę tekstyliów jako wyodrębnionej frakcji. Pozwoli to kierować ten strumień do właściwego zagospodarowania, zamiast traktować go jako element odpadów zmieszanych. Miasto świadomie nie zakłada na tym etapie powszechnego ustawiania ogólnodostępnych pojemników na tekstylia.

Jak mówi wiceprezydent Jarosław Suszka, z pełną świadomością miasto podjęło decyzję, że jeszcze nie będzie korzystać ze stałych pojemników, natomiast będzie wyposażać mieszkańców w odpowiednie worki.

Doświadczenia z funkcjonowania takich rozwiązań pokazują, że liczba przekazywanych w ten sposób odpadów może rosnąć znacznie szybciej, niż wynikałoby to z wcześniejszych szacunków i potrzeb mieszkańców. Dlatego chcemy wprowadzić rozwiązanie, które z jednej strony zapewni mieszkańcom możliwość wygodnego i prawidłowego oddawania tekstyliów, a z drugiej pozwoli miastu monitorować rzeczywistą skalę tego strumienia i odpowiednio dostosowywać system w przyszłości

- wyjaśnia wiceprezydent.

Umowa zakłada, że każde gospodarstwo domowe będzie mogło otrzymać w ciągu roku osiem specjalnych worków przeznaczonych na tekstylia.

Ważną zmianą będzie również rozwój Mobilnych Punktów Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych. W każdej dzielnicy Zabrza pojawi się co najmniej jeden mobilny PSZOK. Szczegółowy sposób i harmonogram ich funkcjonowania zostanie określony w momencie wdrażania zmian w systemie.

Prawo opcji i stabilność systemu: pojemniki oraz big-bagi

W dokumentacji po raz pierwszy skorzystano z tzw. prawa opcji m.in. w zakresie usługi na odbiór big-bagów. Miasto tłumaczy, że chce poznać jej rzeczywisty koszt rynkowy i zachować możliwość korzystania z tego rozwiązania w zależności od potrzeb mieszkańców oraz efektywności ekonomicznej.

Nowe rozwiązania mają również zmniejszyć ryzyko problemów przy ewentualnej zmianie wykonawcy. Dlatego też, w ramach drugiego z praw opcji samorząd zabezpiecza możliwość przejęcia całości lub części pojemników wykorzystywanych w systemie, jeżeli takie rozwiązanie okaże się uzasadnione organizacyjnie i ekonomicznie.

Oznacza to większą stabilność i mniejsze ryzyko, że zmiana firmy odbierającej odpady przełoży się na problemy organizacyjne odczuwalne przez mieszkańców. Każdorazowo decyzja o skorzystaniu z takiej możliwości będzie poprzedzona analizą kosztów i zasadności ekonomicznej

- tłumaczy urząd miejski.

Większa kontrola i raportowanie: gdzie trafiają odpady?

Jedną z ważniejszych zmian jest wzmocnienie kontroli nad sposobem zagospodarowania odpadów. Miasto chce otrzymywać dane w trakcie realizacji umowy, a nie dopiero po zakończeniu roku. Wprowadzone zostanie bardziej szczegółowe i regularne raportowanie, pozwalające sprawdzać, gdzie trafiają poszczególne strumienie odpadów oraz jakie rzeczywiste efekty ich zagospodarowania osiąga wykonawca. Zdaniem magistratu pozwoli to wcześniej wykrywać niekorzystne tendencje i reagować jeszcze w trakcie roku.

Nowe postępowanie ma również w większym stopniu premiować jakość. Cena nadal będzie jednym z podstawowych elementów wyboru wykonawcy, ale nie jedynym. W kryteriach oceny ofert uwzględniony zostanie również deklarowany przez przedsiębiorcę poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów w zakresie realizowanej przez niego usługi.

Jak tłumaczą urzędnicy, im wyższy poziom zadeklaruje wykonawca, tym więcej punktów będzie mógł uzyskać. Zadeklarowana wartość po podpisaniu umowy stanie się jednocześnie parametrem podlegającym rozliczeniu.

Czy opłaty za wywóz odpadów w Zabrzu wzrosną od 2027 r.?

Zdaniem urzędu miejskiego w Zabrzu nowe zamówienie ma połączyć trzy cele:

• lepszą usługę dla mieszkańców,
• większą odpowiedzialność wykonawcy za obszary pozostające pod jego kontrolą,
• znacznie skuteczniejsze zarządzanie całym systemem przez miasto.

Samorząd przyznaje, że ostateczny poziom opłat dla mieszkańców będzie zależał m.in. od wyniku postępowania przetargowego. Miasto nie przesądza dziś, czy od 2027 r.opłaty się zmienią.

Na pewno chcielibyśmy uniknąć podwyżek, a jeżeli one będą niezbędne ze względu na tę konieczność bilansowania się tego systemu, to żeby nie przekroczyły one chociażby wskaźnika inflacji, żeby nie były one faktycznie dotkliwe dla gospodarstw domowych

- zaznacza prezydent Żbikowski.

Prezydent podkreśla, że kluczowe znaczenie będzie miała cena zaproponowana przez wykonawców oraz jakość oferowanej usługi.

- Jeżeli wykonawcy zmieszczą się w szacowanej przez nas kwocie, wtedy myślę, że nie będziemy musieli żadnych dodatkowych podwyżek przewidywać, jeśli chodzi o opłaty za wywóz odpadów. Natomiast jeśli ta kwota będzie wyższa i zdecydujemy się, że to i tak będzie najlepsze rozwiązanie i ta wyższa kwota będzie uzasadniona, wtedy będziemy musieli sprawdzić, czy ten system się bilansuje.

Miasto chce rozstrzygnąć postępowanie do końca 2026 r., a od 2027 r. zadania ma przejąć zwycięzca postępowania.