• Juniorom coraz trudniej wejść na rynek pracy. 94 proc. uważa, że firmy zatrudniają ich mniej chętnie. Największe bariery to brak doświadczenia, brak odpowiedzi od rekruterów i mała liczba ofert.
• IT ogranicza zatrudnianie juniorów, podczas gdy poza IT liczba ofert dla początkujących rośnie. Jednocześnie wynagrodzenia rosną wolno, a widełki płacowe się zawężają.
• AI zmienia wymagania, ale nie przeraża młodych. 83 proc. juniorów regularnie korzysta z AI, a pracodawcy coraz częściej wymagają jej znajomości. Najważniejsze dla młodych pozostają jednak nauka i rozwój.

Diagnozę rynku młodzi stawiają zgodnie: 94 proc badanych uważa, że firmy zatrudniają dziś juniorów mniej chętnie niż kiedyś (67,4 proc. „zdecydowanie tak”, 26,8 proc. „raczej tak”). Tak wynika z raportu „Junior na rynku pracy” przygotowanego przez portale rocketjobs.pl i justjoin.it.

Skalę problemu widać już na etapie samych aplikacji. Co piąty badany, aby dostać pierwszą pracę, musiał wysłać od 31 do 70 CV, co dziesiąty od 71 do 150, a kolejne 10,7 proc. przekroczyło próg 150 zgłoszeń.

Poszukiwania najczęściej trwają do trzech miesięcy, ale dla 8,5 proc. respondentów ciągną się już ponad rok, a 34,8 proc. wciąż aktywnie szuka pracy.

Konsekwencje wykraczają poza CV. Niemal połowa młodych (46,9 proc.) wciąż mieszka z rodzicami, 41 proc. wynajmuje, a jedynie 12,1 proc. ma własne mieszkanie. Dla wielu wejście na rynek pracy nie jest krótkim etapem przejściowym, lecz stanem rozciągniętym na miesiące, z realnymi skutkami życiowymi.

Wbrew powszechnemu przekonaniu głównym problemem juniorów nie są pieniądze. Niewystarczające wynagrodzenie jako barierę wskazało zaledwie 14,4 proc. badanych. Realnymi przeszkodami okazują się:

• wymagane doświadczenie nawet na stanowiska juniorskie (81,2 proc.),
• brak odpowiedzi ze strony rekruterów (78,5 proc.),
• zbyt mało ofert dla początkujących (70,1 proc.).

Znamienne jest to, że cisza po stronie pracodawcy wyprzedza w rankingu barier nawet niedobór ofert - candidate experience przestaje być miękkim dodatkiem do employer brandingu, a staje się twardą barierą wejścia na rynek. Uwagę zwracają też dwie bariery, o których mówi się rzadko:

• brak sieci kontaktów (37,6 proc.),
• brak wiedzy, jak wyróżnić się w CV lub portfolio (34,2 proc.).

Obawa przed AI i automatyzacją zajmuje dopiero siódme miejsce (21,5 proc.)

Co więcej, dla 74,8 proc. młodych najważniejsza w pierwszej pracy jest możliwość nauki i rozwoju, ponad dwukrotnie częściej wskazywana niż wynagrodzenie (36,6 proc.). Dalej plasują się:

• elastyczność, czyli praca zdalna lub hybrydowa (29 proc.),
• kultura organizacyjna i atmosfera (25,9 proc.),
• jasna ścieżka awansu (12,6 proc.).

- Dane pokazują, że głównym problemem juniorów nie są dziś oczekiwania finansowe, ale trudność w dostosowaniu się do nowych realiów rynku pracy. Mamy do czynienia z redefinicją ról juniorskich. Firmy coraz rzadziej szukają wyłącznie potencjału, a częściej osób, które już na starcie mogą wnieść do organizacji konkretne umiejętności. Jeżeli ponad 80 proc. kandydatów spotyka się z wymaganiem doświadczenia na stanowiskach juniorskich, nie jest to wyjątek, ale wyraźny trend - mówi  Paulina Świątkiewicz, HR Business Partner w rocketjobs.pl i justjoin.it.

- Jednocześnie pracodawcy muszą jasno komunikować, co w ich organizacji oznacza poziom juniorski. Jeżeli firma oczekuje kompetencji, które kilka lat temu przypisywano midom, powinna nazwać je wprost oraz wyjaśnić, jakie wsparcie i możliwości rozwoju oferuje - dodaje.

Analiza ofert z portali rocketjobs.pl i justjoin.it pokazuje, że sytuacja mocno różni się między branżami. W sektorze IT udział ofert dla juniorów spadł do zaledwie 4,8 proc. wszystkich ogłoszeń, wobec 12 proc. jeszcze w latach 2021–2022.

Poza IT trend jest odwrotny. Udział ofert dla początkujących rośnie trzeci rok z rzędu i sięgnął 21,5 proc. w 2026 roku. W obu segmentach wynagrodzenia juniorów rosną, jednak wolniej niż inflacja, a widełki płacowe wyraźnie się zawężają.

Autorzy raportu podkreślają, że obecna sytuacja to nie chwilowe zaburzenie, lecz trwała zmiana zasad wejścia na rynek pracy. Rekomendują kandydatom inwestowanie w portfolio, projekty własne i sieć kontaktów, a pracodawcom uczciwe definiowanie wymagań stanowisk juniorskich oraz inwestowanie w onboarding i mentoring, by za kilka lat nie zabrakło im wykwalifikowanych midów i seniorów.

Również dane Pracuj.pl pokazują, że w pierwszym półroczu 2026 roku firmy stawiają przede wszystkim na doświadczoną kadrę - aż 48 proc. ofert kierowanych było do specjalistów na poziomie mid, a 34 proc. bezpośrednio do seniorów. Taki rozkład zapotrzebowania potwierdza opinie ekspertów rynkowych, że współczesne firmy technologiczne poszukują głównie doświadczonych pracowników, zdolnych natychmiastowo wdrażać rozwiązania mające realne przełożenie na biznes.

Rosnącym oczekiwaniom nie towarzyszy wzrost wynagrodzeń. W IT dolna granica mediany widełek zatrzymała się na 6 000 zł brutto i utrzymuje się tam od czterech lat, a górna oscyluje wokół 8 300 zł. Od 2021 roku urosła o niecałe 4 proc., czyli realnie znacznie poniżej skumulowanej inflacji.

Poza IT obie granice idą w przeciwne strony. Dolna rośnie konsekwentnie z 4 000 zł do 5 275 zł w 2026 r., a górna spadła z 6 200 zł w 2021 r. do 5 396 zł w 2025 r. i odbiła dopiero do 5 800 zł, wciąż poniżej poziomu sprzed pięciu lat.

Skutkiem jest gwałtowne zawężenie widełek płacowych. W IT z 4 000 zł rozpiętości w 2021 r. do 1500–2500 zł w kolejnych latach, a poza IT z 1700 zł do zaledwie 396–525 zł. Dla kandydata oznacza to brak pola do negocjacji. Stawka  jest dziś wąsko zdefiniowana przez pracodawcę, zanim jeszcze zacznie się rozmowa.

Raport obala też mit młodych obawiających się sztucznej inteligencji. 83 proc. juniorów korzysta z narzędzi AI codziennie lub kilka razy w tygodniu, a jedynie 39,1 proc. postrzega tę technologię jako realne zagrożenie dla swojej pozycji na rynku, a 32,5 proc. nie czuje zagrożenia.

Jednocześnie to właśnie samodzielna nauka i projekty własne (45,2 proc.), a nie studia czy staże, najczęściej pomagają młodym przygotować się do wejścia na rynek pracy. Zmienia się też strona popytowa: znajomości AI wymaga już 16,8 proc. juniorskich ogłoszeń w IT wobec 2 proc. poza sektorem technologicznym.

Popyt na specjalistów z kompetencjami AI rośnie szybciej niż podaż, a ci, którzy je mają, nie szukają pracy, bo to pracodawcy zabiegają o nich. Agencja rekrutacyjna Devire przeanalizowała ponad 1000 procesów rekrutacyjnych przeprowadzonych w ciągu ostatniego półrocza. Z analizy wynika, że ogłoszenia na stanowiska AI engineer, AI developer, data scientist (generative AI) czy applied AI researcher przyciągają średnio od kilkunastu do kilkudziesięciu aplikacji. Dla porównania, w rekrutacji na stanowisko specjalisty ds. mailowej obsługi klienta kandydaci przesłali 2288 CV.

Z kolei raport PwC "The Fearless Future: PwC 2025 Global AI Jobs Barometer" wskazuje, że pracownicy posiadający kompetencje AI zarabiają średnio 56 proc. więcej niż ich „odpowiednicy” bez tych umiejętności. Co ważne, premia płacowa na stanowiskach związanych z AI wzrosła ponad dwukrotnie w ciągu roku. W poprzedniej edycji raportu (2024) wynosiła 25 proc. Ile dokładnie można zarobić w Polsce, mając kompetencje związane z AI?