Dünya devi JP Morgan, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırısıyla başlayan ve İran’ın da kendisine yönelen saldırılara misillemelerle yanıt vermesiyle devam eden çatışma ortamının petrol piyasasına ilişkin öngörüleri zorlaştırdığını bildirdi.

Akaryakıt fiyatlarına ilişkin kritik değerlendirmelerde bulunan bankanın analistleri, savaşın başlamasından bu yana ilk kez petrol piyasası için net bir temel senaryo ortaya koyamadıklarını ifade etti. Değerlendirmede, çatışmanın nasıl sonuçlanacağının modellenmesinin zor olduğu ve savaşın başlangıcında ABD yönetiminin aşmayacağı düşünülen ekonomik eşiklerin önemli bölümünün altı ay içerisinde geride kaldığı kaydedildi.

JP Morgan, Brent petrolün eylül ayı için adil değerini varil başına yaklaşık 90 dolar olarak hesapladı. Brent petrolün mevcut durumda yaklaşık 106 dolar seviyesinde bulunması, piyasanın günlük yaklaşık 10 milyon varillik arz kaybının yanı sıra yeni arz kesintileri ihtimalini de fiyatladığına işaret etti.

Petrol fiyatlarının varil başına 100 doların üzerine çıkmasıyla birlikte ABD'de akaryakıt fiyatlarında da yükseliş yaşandı. Benzinin galon fiyatı 4,37 dolara ulaşırken, dizel fiyatı kış dönemine yaklaşılmasıyla birlikte 6,31 dolara çıkarak rekor kırdı.

Dizel stoklarının da tüm zamanların en düşük seviyesine gerilediğini belirten JP Morgan, enerji piyasalarındaki risklerin yalnızca petrol arzındaki kayıplarla sınırlı olmadığını bildirdi.

Bankanın analistleri, arz kesintilerinin boyutuna rağmen petrol fiyatlarındaki yükselişin daha sınırlı kalmasında küresel talepteki gerileme ve stok kullanımının beklentilerin altında gerçekleşmesinin etkili olduğuna dikkat çekti.

Çatışmaların başlamasından bu yana küresel ham petrol ve rafine ürün stoklarının yaklaşık 555 milyon varil azaldığına işaret edilirken, söz konusu düşüşün JP Morgan'ın yıl başında öngördüğü stok kaybının yaklaşık üçte biri düzeyinde kaldığı kaydedildi.

Küresel petrol talebinin de geçtiğimiz yılın yaklaşık 4,4 milyon varil/gün altında seyretmesinin, arz kayıplarının piyasa üzerindeki etkisini sınırladığı ifade edildi.

Banka tarafından yapılan hesaplamalara göre, çatışmanın başladığı tarihten bu yana Brent petrolün ortalama fiyatı varil başına 94 dolar seviyesinde gerçekleşti.

Diğer taraftan, Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), geçen hafta yayımladığı değerlendirmede küresel petrol arzı ve talebinin bu yıl daha önceki tahminlerden daha fazla gerileyeceğini duyurdu.

Petrol fiyatları, Batı Asya'daki arz risklerine ilişkin endişelerin alternatif tedarik seçeneklerine yönelik beklentilerle dengelenmesiyle haftanın son işlem gününde geriledi. Böylece petrol, üçüncü seansta üst üste düşüş kaydetti. Buna karşın her iki ana gösterge de varil başına 100 doların üzerinde kalmaya devam etti.

Brent vadeli kontratlarının fiyatı yaklaşık yüzde 1 gerileyerek 103,77 dolara düşerken, ABD Batı Teksas türü ham petrolünün (WTI) varil fiyatı da yüzde 1 kayıpla 100,88 dolara indi.

Uydu görüntüleri ve üç sektör kaynağından alınan bilgilere göre, Doğu-Batı petrol boru hattındaki üç pompalama istasyonu hasar gördü. Bu sayı, önceki değerlendirmelerde belirtilenden bir fazla olarak kayda geçti.

Yatırımcılar, Yanbu'ya uzanan hattın uzun süre devre dışı kalmasının küresel petrol arzının yüzde 4'üne kadarını etkileyebileceğine işaret etti.

Suudi Arabistan, geçtiğimiz hafta insansız hava aracı saldırılarının ardından Kızıldeniz'e kritik bağlantının durdurulmasıyla kapasitesi azalan Doğu-Batı petrol boru hattının yaklaşık yarısını birkaç gün içerisinde yeniden faaliyete geçirmeyi amaçlıyor.