Alerjilerin yalnızca çocukluk çağında başladığına dair yaygın inanış, son bilimsel çalışmalarla geçerliliğini yitiriyor.

Yetişkinlik döneminde hiç beklenmedik bir anda ortaya çıkan alerjilerin ardında; viral enfeksiyonlar, kene ısırıkları, antibiyotik kullanımı ve hormonal dalgalanmalar gibi şaşırtıcı etkenler yatıyor. Bağışıklık sisteminin aşırı yük altına girmesi veya bağırsak mikrobiyomunun bozulması, vücudun zararsız maddeleri "tehdit" olarak algılamasına yol açabiliyor.

2026 tarihli yeni bir çalışma, Covid-19 geçirmenin saman nezlesi (alerjik rinit) ve astım riskini önemli ölçüde artırdığını gösterdi. İsveç’teki Karolinska Enstitüsü’nden dermatolog Philip Curman, enfeksiyon sırasında kontrolden çıkan bağışıklık sisteminin enflamasyonu aşırı seviyelere taşıdığını, aşılama sürecinin ise bu riski azalttığını belirtti. Northwestern Üniversitesi Gıda Alerjisi ve Astım Araştırma Merkezi Direktörü Ruchi Gupta ise virüsle savaşırken aşırı yüklenen bağışıklık sisteminin, o sırada vücuda giren gıda veya çevresel maddelere karşı "ikincil hasar" olarak antikor üretebildiğini vurguladı.

Araştırmalar, alerji gelişiminde tek etkenin virüsler olmadığını da kanıtlıyor:

• Kene Isırığı ve Kırmızı Et Alerjisi: "Yıldız desenli kene" ısırığıyla bulaşan "alfa-gal" şeker molekülü, bağışıklık sistemini hedef alarak kişide kırmızı ete karşı şiddetli reaksiyonlar (alfa-gal sendromu) geliştirmesine neden olabiliyor.

• Antibiyotikler ve Mikrobiyom: Antibiyotik kullanımı, bağırsaktaki faydalı bakteri dengesini bozarak bağışıklık sisteminde kafa karışıklığı yaratıyor ve zararsız maddelerin tehdit olarak görülmesine yol açıyor.

• Hormonal Değişimler: Östrojen ve progesteron hormonlarındaki dalgalanmalar nedeniyle hamilelik ve menopoz dönemlerinde kadınlarda yeni alerjik tepkiler veya "hamilelik riniti" gözlemlenebiliyor.

Gelişen alerjilerin kalıcı olma riski bulunsa da uzmanlar, probiyotik ve fermente gıdalarla bağırsak sağlığını desteklemenin etkileri hafifletebileceğini ifade ediyor. Deneysel aşılar, tek dozluk antikor tedavileri ve bağışıklık sistemini yeniden eğitmeyi amaçlayan hedefe yönelik ilaçlar ise gelecekte aniden başlayan alerjilerin tamamen kontrol altına alınabileceğine dair umut veriyor.

İlgili Konular: #Covid-19 #alerji