Tereny pogórnicze mogą przyciągać inwestorów, ale ich zagospodarowanie wiąże się z ryzykiem osiadania gruntu, ograniczeniami środowiskowymi i koniecznością kosztownego przygotowania nieruchomości. Eksperci i samorządowcy zwracają jednak uwagę, że działki mogą znaleźć nowe zastosowania - od przemysłu po turystykę i aquakulturę. Przykłady z Bytomia pokazują, że przy współpracy samorządów możliwe są inwestycje warte setki milionów złotych.

• W trakcie sesji "Tereny pogórnicze: nowe funkcje, energia, biznes", zorganizowanej podczas Forum Transformacji Śląska, które odbywa się w ramach Future Mining Forum & Expo w Katowicach rozmawiano o potencjale terenów z taką historią.
• Prezydent Rybnika Piotr Kuczera podał przykład firmy produkującej blachy, która zrezygnowała z zakupu terenu pogórniczego po informacji, że w ciągu 40 lat grunt może obniżyć się nawet o 2,5 m, podczas gdy maszyny przedsiębiorstwa tolerują odchylenia rzędu 2 mm.
• Eksperci i samorządowcy zwracali uwagę, że chociaż, owszem, część branż, m.in. wymagających sterylnych warunków produkcji, będzie omijać takie tereny, mogą one przyciągnąć określone branże dobrym skomunikowaniem, dostępem do mediów i możliwością lokalizacji uciążliwej działalności z dala od zabudowy mieszkaniowej.
• Jarosław Wieszołek, prezes zarządu Spółki Restrukturyzacji Kopalń zauważył natomiast, że realizowanych jest wiele udanych projektów, a przykładem jest planowany Silesia Bytom Park na terenach po kopalni Miechowice, którego wartość szacowana jest na około 200 mln zł.

Tereny pogórnicze mogą przyciągać inwestorów, ale ich zagospodarowanie wiąże się z poważnymi ograniczeniami - od ryzyka osiadania gruntu po kwestie środowiskowe. Eksperci uczestniczący w sesji "Tereny pogórnicze: nowe funkcje, energia, biznes", zorganizowanej podczas Forum Transformacji Śląska, które odbywa się w ramach Future Mining Forum & Expo w Katowicach, wskazywali jednak, że wsparcie publiczne i współpraca z inwestorami pozwalają z powodzeniem realizować na nich nowe projekty. Przykłady inwestycji pokazują, że tereny po kopalniach mogą zostać wykorzystane zarówno pod przemysł, jak i turystykę czy nowe funkcje gospodarcze.

Dobre skomunikowanie i zapewnione media to główne zalety terenów pogórniczych

Prezydent Rybnika Piotr Kuczera zauważył, że nie każdy biznes nadaje się do funkcjonowania na terenach pogórniczych. Jako przykład podał dużą rybnicką firmę produkującą blachy, która chciała kupić działkę po górnictwie, ale zrezygnowała z tego pomysłu po konsultacji ze specjalistą w dziedzinie szkód górniczych, który stwierdził, że ten teren w ciągu najbliższych 40 lat obniży się o nawet 2,5 m. To nie pozwoliło na podjęcie pozytywnej decyzji, ponieważ maszyny tego przedsiębiorcy miały tolerancję do 2 mm i - jak argumentował - zatrzymanie produkcji byłoby dramatem firmy.

Trzeba mieć świadomość, że jakaś gałąź produkcji na terenach pogórniczych z pewnością będzie wyłączona

- podkreślił prezydent Kuczera i zauważył, że chociaż te tereny mają wady, mają też zalety, jak dobre skomunikowanie i zapewnione media.

W zalewach dawnych wyrobisk odkrywkowych powstaje możliwość stworzenia basenów

Z kolei Andrzej Zabiegliński, wiceprezes Katowickiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej zauważył, że na inwestycje na terenach pogórniczych nie zdecydują się firmy, które wymagają sterylnych warunków, jak produkujące płytki do dronów, bo takie tereny kojarzą się z pyłem, co nie jest wskazane przy niektórych produkcjach. - Jeśli firmy w procesie produkcji wymagają czystości, to szukają innych terenów - podkreślił.

Jan Kamoji-Czapiński, ekspert w zakresie doradztwa lokalizacyjnego i zachęt inwestycyjnych, dyrektor w Dziale Incentives Advisory Colliers zauważył, że gdy firma ma alternatywę (a większość ma), tereny przemysłowe woli umiejscowić na terenach porolniczych, jak np. po pegeerach. - Jeśli ktoś może wybrać tereny, które na pewno nie są skażone, bo nie była tam prowadzona działalność przemysłowa i nie chce obawiać się szkód górniczych, wybiera inne miejsca. Zagospodarowanie terenów pogórniczych naprawdę jest wyzwaniem. Później pojawia się pytanie, kto weźmie na siebie takie ryzyko - dodał Jan Kamoji-Czapiński.

Doświadczenia ostatnich dwóch lat, jeśli chodzi o Spółkę Restrukturyzacji Kopalń, pokazują, że można znaleźć inwestora dla wielu lokalizacji. Dotyczy to terenów pogórniczych i terenów im towarzyszących. Staramy się, żeby nie być tylko akwizytorem działek, ale też budować oferty inwestycyjne i robimy to we współpracy z gminami

- wskazał Jarosław Wieszołek, prezes zarządu Spółki Restrukturyzacji Kopalń.

Dla przykładu, w Bytomiu we współpracy z miastem tereny po dawnej kopalni Miechowice zostaną przekształcone w Silesia Bytom Park, a szacowana wartość tej inwestycji to około 200 mln zł. - Współpracujemy z samorządami, aby móc optymalnie wykorzystać te tereny. Wiele nieruchomości trafiło do samorządów, które wykorzystują środki, jakie były na ten cel dostępne z Funduszu Sprawiedliwej Transformacji, który niewątpliwie był katalizatorem tych zmian - zauważył prezes Jarosław Wieszołek.

Z kolei Krzysztof Sakierski, head of strategic consulting w Savills Poland dodał, że w zależności od konkretnego obszaru, zróżnicowane są kierunki potencjalnego zagospodarowania takich terenów. Funkcje w takich miejscach, często oddalonych od zabudowań mieszkalnych, mogą być różne. Dla przykładu, przy zalewanych dawnych wyrobiskach odkrywkowych powstaje możliwość zagospodarowania terenu pod usługi turystyczne - zabudowę hotelową czy rekreacyjną.

Samorządy są żywo zainteresowane tym, jak te tereny zostaną zagospodarowane, bo od tego zależy kondycja budżetu lokalnego. Z drugiej strony, z naszego doświadczenia nie ma lepszego partnera niż partner samorządowy, który będzie wiedział, co się dzieje na miejscu i kto potencjalnie może być zainteresowany zagospodarowaniem takich terenów

- podkreślił Krzysztof Sakierski.

Jak dodał, takie inwestycje często chcą realizować podmioty lokalne, które w ramach prowadzonej działalności biznesowej naturalnie widzą swój rozwój na terenie tego typu nieruchomości.