Türkiye’de bazı yatırım fonlarında yaşanan sorunlar, sermaye piyasalarında yeni bir tartışmanın kapısını açtı. Sermaye Piyasası Kurulu'nun (SPK) 7 portföy yönetim şirketine ilişkin aldığı kararların ardından 131 fon tasfiye sürecine girerken, söz konusu fonların toplam büyüklüğünün yaklaşık 800 milyar liraya ulaştığı belirtiliyor.

Kriz yalnızca tasfiye kapsamındaki fonların yatırımcılarını değil, fon sisteminin işleyişini, düşük fiili dolaşıma sahip hisselerdeki fiyat hareketlerini ve denetim mekanizmasını da gündeme taşıdı. 

Krize ilişkin Cumhuriyet'e konuşan Ekonomist Kerim Rota, bazı portföy yönetim şirketlerinin kurduğu fonlar üzerinden belirli hisselerdeki fiyat oluşumlarının desteklendiğini öne sürerek şöyle konuştu: “Türkiye’de bazı portföy yönetim şirketlerinin kurdukları fonlarla bazı yapay fiyat oluşumlarını destekledikleri ne zamandır görülüyordu. Bu son iki senenin hikayesi.” 

Yaşananları Gabriel García Márquez’in Kırmızı Pazartesi romanına benzeten Kerim Rota, “Her şey göz göre göre geldi” dedi.   

Rota’ya göre risk yalnızca piyasalardaki fiyat hareketleriyle sınırlı kalmadı. Bazı şirketlerin halka açılmasına yönelik izinlerin de alındığını belirten Rota, bu yapıların zaman içerisinde kamuoyunda daha görünür hale geldiğini söyledi. Rota, “Bunlara önlem almayı bırakın, bunların bir de halka açılması gibi izinler rahatlıkla alındı. Yeri geldi bu firmalar kamu toplantılarına sponsor oldu” ifadelerini kullandı.   

Rota, öncelikle tasfiye kapsamına alınan 131 fon ile diğer fonların birbirinden ayrılması gerektiğine dikkat çekti. “Bu 131’den bir kısmı parasını alacak, bir kısmı alamayacak” diyen Rota, tasfiye kapsamı dışında kalan para piyasası fonları, hisse senedi fonları ve diğer fonların aynı risk altında değerlendirilmemesi gerektiğini söyledi.

Rota, bireysel emeklilik fonları açısından da yatırımcıların endişe etmesini gerektirecek bir durum görmediğini belirtti. 

Rota’ya göre önümüzdeki dönemde asıl kritik mesele, tasfiye kapsamındaki fonların ellerinde bulunan varlıkların hangi fiyatlardan satılabileceği olacak.  “En büyük kayıp dört-beş tane hisseli fonda olacak” diyen Rota, özellikle Tera ve Pusula Portföy yönetimindeki fonlarda kayıpların daha büyük olabileceğini belirtti. Rota, bu fonların toplam 800 milyar liralık büyüklüğün yaklaşık 300-350 milyar liralık bölümünü oluşturduğunu belirtti.   Tasfiye sürecinde söz konusu varlıkların satılmak zorunda olduğunu ifade eden Rota, ancak piyasa fiyatlarının önemli bir sorun yaratabileceğine dikkat çekti.   

Rota, fonların portföylerinde bulunan hisselerin mevcut fiyatları üzerinden kolayca nakde çevrilemeyebileceğini belirterek, “Tabii satılmak zorunda ama şişirilmiş fiyatlardan alıcı gelmeyecektir” dedi.   Bu nedenle tasfiye sürecinin kısa sürede tamamlanmasının kolay olmayacağını belirten Rota, “Bunlar bir süreç ve zamanla göreceğiz” değerlendirmesinde bulundu. ‘SPK’nın bu süreci sağlıklı şekilde hızlıca çözmesi, yönetmesi önemli’ diyen Rota, özellikle yüksek tutarlı fonların tasfiyesinin piyasa fiyatları üzerinde yaratabileceği etkinin yakından izlenmesi gerektiğine işaret etti.